تجربه زنان از درد حین زایمان بسیار متفاوت است. برخی زنان درد کمی را احساس میکنند در حالی که برخی دیگر درد بسیار آزاردهندهای را حس میکنند. وضعیت قرارگیری یک زن حین زایمان، تحرک، و سطوح ترس و اضطراب یا برعکس، اعتماد به نفس، ممکن است بر تجربه او از درد تاثیر بگذارد. مداخلات دارویی و غیردارویی متعددی برای مدیریت درد حین زایمان در دسترس هستند. در این مرور، شواهد مربوط به اثربخشی و بیخطری (safety) داروهای غیراوپیوئیدی را در مدیریت درد زایمان ارزیابی کردهایم. داروهای غیراوپیوئیدی برای کنترل دردهای خفیف تا متوسط استفاده میشوند و شامل داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی، پاراستامول (paracetamol)، داروهای ضداسپاسم (antispasmodics)، آرامبخشها (sedatives) و آنتیهیستامینها (antihistamines) هستند. در گذشته، از این داروها برای کاهش اضطراب زنان و در نتیجه کمک به تسکین درد استفاده میشد. درحال حاضر، آنها معمولا برای تسکین درد زایمان استفاده نمیشوند. بااینحال، هنوز هم ممکن است در برخی از کشورها در مراحل اولیه زایمان ارائه شوند.
در مجموع 19 مطالعه (شامل 2863 زن) شناسایی شدند که سه مقایسه اصلی را انجام دادند: داروهای غیراوپیوئیدی در مقایسه با دارونما (placebo) یا عدم درمان؛ داروهای غیراوپیوئیدی در مقایسه با اوپیوئیدها؛ و یک نوع داروی غیراوپیوئیدی در مقایسه با نوع یا دوز متفاوتی از داروی غیراوپیوئیدی.
شواهد کمی در مورد اثربخشی و بیخطری بیشتر داروهای غیراوپیوئیدی بهدست آمد. بااینحال، شواهد حاصل از کارآزماییهای واحد یا حداکثر دو کارآزمایی، نشان میدهد که برخی از داروهای غیراوپیوئیدی ممکن است در تسکین درد موثر باشند. داروهای غیراوپیوئیدی در مقایسه با دارونما، احتمالا تسکین درد بهتر (آرامبخشها: یک کارآزمایی، 50 زن)، رضایت بیشتر از تسکین درد (آرامبخشها و آنتیهیستامینها: دو کارآزمایی، به ترتیب 204 زن؛ یک کارآزمایی، 223 زن) و رضایت بیشتر از تجربه زایمان (آرامبخشها: یک کارآزمایی، 40 زن) را ارائه میدهند. احتمال رضایت از تسکین درد در زنانی که داروهای غیراوپیوئیدی مصرف میکنند (NSAIDها یا آنتیهیستامینها) در مقایسه با زنان دریافتکننده اوپیوئیدها، کمتر است (یک کارآزمایی، 76 زن؛ یک کارآزمایی، 223 زن). رضایت از تسکین درد در زنان دریافتکننده آنتیهیستامین هیدروکسیزین (hydroxyzine) بیشتر از زنان دریافتکننده آنتیهیستامین پرومتازین (promethazine) (یک کارآزمایی، 289 زن) و رضایت از تسکین درد در زنان دریافتکننده آرامبخشها بیشتر از زنان دریافتکننده آنتیهیستامینها بود. در مجموع، دادههای کمی بهدست آمدند و هیچ شواهدی مبنی بر وجود تفاوت معنیدار برای هر یک از مقایسههای داروهای غیراوپیوئیدی برای پیامدهای بیخطری مداخله وجود نداشت.
اکثر مطالعات بیش از 30 سال پیش انجام شده بودند و در مورد کیفیت همه آنها مورد تردید وجود داشت. در هیچ مطالعهای از پاراستامول استفاده نشد.
بهطور کلی، یافتههای این مرور، شواهد کافی را برای حمایت از نقش داروهای غیراوپیوئیدی بهتنهایی برای مدیریت درد حین زایمان نشان نمیدهند.
زایمان یک فرایند فیزیولوژیکی طبیعی است، اما معمولا با درد و ناراحتی همراه است. از روشهای متعددی برای تسکین درد زایمان استفاده میشود. این روشها شامل روشهای دارویی (مانند اپیدورال، اوپیوئیدها، ضددردهای استنشاقی) و روشهای غیردارویی (مانند هیپنوتیزم، طب سوزنی) برای مدیریت درد هستند. داروهای غیراوپیوئیدی، یک روش دارویی هستند که برای کنترل دردهای خفیف تا متوسط استفاده میشوند.
خلاصه کردن شواهد مربوط به تاثیرات و بیخطری (safety) استفاده از داروهای غیراوپیوئیدی برای تسکین درد زایمان.
پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه بارداری و زایمان در کاکرین را جستوجو کردیم (15 فوریه 2012).
کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشده (randomised controlled trials; RCTs) با محوریت استفاده از داروهای غیراوپیوئیدی (داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)؛ پاراستامول (paracetamol)؛ داروهای ضداسپاسم (antispasmodics)؛ آرامبخشها (sedatives) و آنتیهیستامینها (antihistamines)) در مقایسه با دارونما (placebo) یا مراقبتهای استاندارد؛ اشکال مختلف داروهای غیراوپیوئیدی (مانند آرامبخشها در مقایسه با آنتیهیستامینها)؛ یا مداخلات مختلف (مانند داروهای غیراوپیوئیدی در مقایسه با اوپیوئیدها) برای زنان در حال زایمان. شبه-RCTها و کارآزماییهایی که از طراحی متقاطع (cross-over) استفاده کردند، وارد این مرور نشدند. RCTهای خوشهای-تصادفیسازی شده (cluster-randomised) برای ورود واجد شرایط بودند اما هیچ موردی از این نوع برای گنجاندن در مرور شناسایی نشد.
دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم، تمامی مطالعات شناساییشده را از طریق روشهای جستوجو ارزیابی کردند، استخراج دادهها را انجام دادند و خطر سوگیری (bias) را بررسی کردند. هر گونه اختلافنظر را از طریق گفتوگو با نویسنده سوم حل کردیم. صحت (accuracy) دادهها بررسی شد.
نوزده مطالعه، شامل 2863 زن تصادفیسازی شده، وارد این مرور شدند. سه گروه اصلی مقایسه وجود داشتند: 15 مطالعه داروهای غیراوپیوئیدی را با دارونما یا عدم درمان (2133 زن)؛ سه مطالعه داروهای غیراوپیوئیدی را با اوپیوئیدها (563 زن)؛ و سه مطالعه یک نوع داروی غیراوپیوئیدی را با نوع یا دوز متفاوتی از داروی غیراوپیوئیدی (590 زن) مقایسه کردند. برخی از مطالعات شامل سه یا چند گروه بودند و بنابراین در بیش از یک مقایسه قرار گرفتند. بهطور کلی، تفاوت کمی میان گروهها برای اکثر مقایسهها دیده شد. هرگونه تفاوت مشاهدهشده برای پیامدها عمدتا به یک یا دو مطالعه محدود شد. داروهای غیراوپیوئیدی (آرامبخشها) در مقایسه با دارونما یا عدم درمان، تسکین درد بهتر (تفاوت میانگین (MD): 22.00-؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 35.86- تا 8.14-، یک کارآزمایی، 50 زن)، رضایت بیشتر از تسکین درد (آرامبخشها و آنتیهیستامینها) (خطر نسبی (RR): 1.59؛ 95% CI؛ 1.15 تا 2.21، دو کارآزمایی، 204 زن؛ RR: 1.80؛ 95% CI؛ 1.16 تا 2.79، یک کارآزمایی، 223 زن) و رضایت بیشتر از تجربه زایمان (RR: 2.16؛ 95% CI؛ 1.34 تا 3.47، یک کارآزمایی، 40 زن) را ارائه دادند. بااینحال، احتمال رضایت از تسکین درد در زنانی که از داروهای غیراوپیوئیدی (NSAIDها یا آنتیهیستامینها) مصرف کردند، در مقایسه با اوپیوئیدها، کمتر بود (RR: 0.50؛ 95% CI؛ 0.27 تا 0.94، یک کارآزمایی، 76 زن؛ RR: 0.73؛ 95% CI؛ 0.54 تا 0.98، یک کارآزمایی، 223 زن). احتمال رضایت از تسکین درد در زنان دریافتکننده آنتیهیستامین هیدروکسیزین (hydroxyzine) در مقایسه با زنان دریافتکننده آنتیهیستامین پرومتازین (promethazine) بیشتر بود (RR: 1.21؛ 95% CI؛ 1.02 تا 1.43، یک کارآزمایی، 289 زن). احتمال رضایت از تسکین درد در زنان دریافتکننده آرامبخشها در مقایسه با زنان دریافتکننده آنتیهیستامینها بیشتر بود (RR: 1.52؛ 95% CI؛ 1.06 تا 2.17، یک مطالعه، 157 زن). اکثر مطالعات بیش از 30 سال پیش انجام شده بودند. این مطالعات در اکثر حوزههای کیفیت، در معرض خطر سوگیری نامشخصی قرار داشتند.
به نظر میرسد که اوپیوئیدها در رضایت از تسکین درد نسبت به داروهای غیراوپیوئیدی برتری داشته باشند، در حالی که داروهای غیراوپیوئیدی در مقایسه با دارونما در تسکین درد و رضایت از تجربه زایمان برتری دارند. در مجموع، دادههای کمی بهدست آمدند و هیچ شواهدی مبنی بر وجود تفاوت معنیدار برای هر یک از مقایسههای داروهای غیراوپیوئیدی برای پیامدهای بیخطری مداخله وجود نداشت.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.