این خلاصه از یک مرور کاکرین، آنچه را که ما از پژوهش در مورد تاثیر ورزش بر توده استخوانی در زنان یائسه میدانیم، ارائه میدهد.
این مرور نشان میدهد که در زنان یائسه
- ورزش، تراکم مواد معدنی استخوان را اندکی بهبود میبخشد.
- ورزش احتمال شکستگی را کمی کاهش میدهد.
این نتایج ممکن است بهطور تصادفی به دست آمده باشند.
پوکی استخوان (osteoporosis) و ورزش چه هستند؟
استخوان بخشی زنده و در حال رشد از بدن شما است. در طول عمر هر فرد، سلولهای استخوانی جدید رشد کرده و سلولهای استخوانی قدیمی تجزیه میشوند تا جایی برای استخوان جدید و قویتر باز شود. هنگامیکه شما به پوکی استخوان مبتلا هستید، استخوان قدیمی سریعتر از استخوان جدیدی که میتواند جایگزین آن شود، تجزیه میشود. با این اتفاق، استخوانها مواد معدنی (مانند کلسیم) را از دست میدهند. این وضعیت باعث میشود استخوانها ضعیفتر شده و حتی پساز یک آسیب خفیف، مانند یک ضربه کوچک یا زمینخوردن، بشکنند.
مداخلات ورزشی معمولا شامل فعالیتهایی هستند که بر استخوانها فشار یا بار مکانیکی وارد میکنند (مانند زمانیکه استخوانها وزن بدن را تحمل میکنند یا زمانی که در برابر حرکت مقاومت ایجاد میشود، برای مثال هنگام استفاده از وزنه)، این فعالیتها مواردی از قبیل ایروبیک، تمرینات قدرتی، پیادهروی و تای چی (tai chi) را در بر میگیرند.
بهترین تخمین از آنچه برای زنان یائسهای که ورزش میکنند، اتفاق میافتد
تراکم مواد معدنی استخوان در ستون فقرات
افرادی که ورزش کردند، بهطور میانگین 0.85% کمتر از افرادی که ورزش نکردند، دچار تحلیل استخوانی شدند.
افرادی که ترکیبی از انواع ورزشها را انجام دادند، بهطور میانگین 3.2% کمتر از افرادی که ورزش نکردند، دچار تحلیل استخوانی شدند.
تراکم مواد معدنی استخوان در مفصل ران
افرادی که ورزش کردند، بهطور میانگین 1.03% کمتر از افرادی که ورزش نکردند، دچار تحلیل استخوانی شدند.
افرادی که تمرینات قدرتی را انجام دادند، بهطور میانگین 1.03% کمتر دچار تحلیل استخوانی شدند.
شکستگیها
از میان هر 100 زنی که ورزش کردند، 4 نفر کمتر دچار شکستگی استخوان شدند (تفاوت مطلق 4%).
از میان هر 100 زنی که ورزش کردند، 7 نفر دچار شکستگی استخوان شدند.
از هر 100 زنی که ورزش نکردند، 11 نفر دچار شکستگی استخوان شدند.
مطالعه چکیده کامل
پوکی استخوان (osteoporosis) وضعیتی است که به دلیل کاهش تراکم بافت استخوان، منجر به افزایش خطر شکستگیهای اسکلتی میشود. درمان پوکی استخوان بهصورت معمول شامل استفاده از عوامل دارویی است. بهطور کلی تصور میشود که عدم استفاده (دورههای طولانیمدت عدم فعالیت و بیتحرکی) و حذف بار از روی اسکلت، باعث کاهش توده استخوانی میشود، درحالیکه بارگذاری مکانیکی از طریق تمرینات ورزشی، توده استخوانی را افزایش میدهد.
اهداف
بررسی اثربخشی مداخلات ورزشی در پیشگیری از تحلیل و شکستگی استخوان در زنان پساز یائسگی.
روشهای جستوجو
در طول بهروز کردن این مرور، روشهای جستوجوی اولیه را با جستوجو تا دسامبر 2010 در بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی زیر بهروز کردیم: پایگاه ثبت کارآزماییهای گروه عضلانیاسکلتی در کاکرین؛ پایگاه مرکزی ثبت کارآزماییهای کنترلشده کاکرین (CENTRAL) ( کتابخانه کاکرین، سال 2010، شماره 12)؛ MEDLINE؛ EMBASE؛ HealthSTAR؛ Sports Discus؛ CINAHL؛ PEDro؛ Web of Science؛ Controlled Clinical Trials؛ و AMED. تلاش کردیم تا از طریق تماس با متخصصان، جستوجو در فهرست منابع و جستوجو در پایگاههای ثبت کارآزمایی، مطالعات دیگر را شناسایی کنیم.
معیارهای انتخاب
تمام کارآزماییهای تصادفیسازی و کنترلشدهای (randomised controlled trials; RCTs) که با معیارهای ورود از پیش تعیینشده مطابقت داشتند.
گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها
دو نفر از اعضای تیم مرور، دادهها را استخراج و کیفیت کارآزمایی را با استفاده از فرمهای از پیش تعیینشده ارزیابی کردند. برای پیامدهای دوحالتی (dichotomous outcome) (یعنی شکستگیها)، خطرات نسبی (RRs) را با استفاده از مدل اثر ثابت (fixed-effect model) محاسبه کردیم. برای دادههای پیوسته (continuous data)، تفاوتهای میانگین (MD) را در درصد تغییر نسبت به ابتدای مطالعه به دست آوردیم. در مواردی که ناهمگونی (heterogeneity) وجود داشت (آماره I 2 ) از مدل اثرات تصادفی (random-effects model) استفاده کردیم.
نتایج اصلی
چهلوسه RCT (که 27 مورد آنها در این نسخه بهروزشده جدید بودند) با حضور 4320 شرکتکننده، با معیارهای ورود مطابقت داشتند. به نظر میرسد موثرترین نوع مداخله ورزشی بر تراکم مواد معدنی استخوان (bone mineral density; BMD) در ناحیه گردن استخوان فمور، تمرینات پرفشار بدون تحمل وزن مانند تمرینات قدرتی مقاومتی پیشرونده برای اندام تحتانی باشد (MD: 1.03؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.24 تا 1.82). موثرترین مداخله برای BMD در ناحیه ستون فقرات، برنامههای ورزشی ترکیبی (MD: 3.22؛ 95% CI؛ 1.80 تا 4.64) در مقایسه با گروههای کنترل بود. شکستگیها و زمینخوردنها بهعنوان عوارض جانبی در برخی مطالعات گزارش شدند. مداخله هیچ تاثیری بر تعداد شکستگیها نداشت (نسبت شانس (OR): 0.61؛ 95% CI؛ 0.23 تا 1.64). در مجموع، کیفیت گزارش مطالعات در متاآنالیزها پائین بود، بهویژه در زمینههای تولید توالی (sequence generation)، پنهانسازی تخصیص (allocation concealment)، کورسازی (blinding) و از دست رفتن بیماران در دوره پیگیری.
نتیجهگیریهای نویسندگان
نتایج موجود حاکی از آن است که تمرینات ورزشی در مقایسه با گروههای کنترل، تاثیری با اهمیت آماری نسبتا کم، اما احتمالا مهم، بر تراکم استخوان دارد. ورزش میتواند روشی بیخطر و موثر برای پیشگیری از تحلیل استخوان در زنان یائسه باشد.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
