Najważniejsze informacje
- Mukowiscydoza (ang. cystic fibrosis , CF) to dziedziczna choroba, w przebiegu której drogi oddechowe często ulegają zablokowaniu przez śluz. Chorzy na CF są bardziej narażeni na zakażenia w obrębie klatki piersiowej, które powodują większe uszkodzenia płuc.
- Pseudomonas aeruginosa (P. aeruginosa ) jest częstą przyczyną zakażeń i trudno się jej pozbyć; antybiotyki są głównym sposobem leczenia, ale istnieje wiele różnych antybiotyków i można je podawać na różne sposoby.
- Antybiotyki wziewne mogą być lepsze niż niestosowanie leczenia, dzięki czemu większość osób pozostaje wolna od P. aeruginosa po 1 miesiącu.
- Wydaje się, że nie ma dużej różnicy w porównaniu z innymi terapiami pod względem skuteczności usuwania P. aeruginosa z płuc.
Czym jest mukowiscydoza?
CF jest najczęstszą dziedziczną chorobą, która powoduje skrócenie długości życia. U chorych na CF w płucach gromadzi się lepki śluz, który utrudnia oddychanie i może prowadzić do zakażenia w obrębie klatki piersiowej. Zakażenia klatki piersiowej mogą powodować dalsze uszkodzenia płuc i prowadzić do niewydolności oddechowej i śmierci. Zarazek zwany P. aeruginosa jest częstą przyczyną zakażenia i trudno jest go skutecznie leczyć, gdy utrzymuje się dłużej niż 6 miesięcy.
Jaki był cel tego przeglądu?
Chcieliśmy porównać różne kombinacje antybiotyków wziewnych, doustnych i dożylnych ( i.v. ) w celu usunięcia P. aeruginosa u chorych na CF, aby sprawdzić, czy jakakolwiek pojedyncza terapia działa najlepiej i jest bardziej opłacalna.
Czego się dowiedzieliśmy?
Przegląd obejmuje 11 badań, w których wzięło udział łącznie 1449 chorych na CF, w różnym wieku i płci, u których choroba płuc miała przebieg od łagodnego do ciężkiego. Czas trwania badań wahał się od 28 dni do 27 miesięcy. Nie mogliśmy połączyć wielu wyników, ponieważ w badaniach stosowano różne metody leczenia. Przeprowadzono 10 różnych porównań terapii antybiotykowej: w 3 badaniach porównywano antybiotyki wziewne z placebo (leczeniem pozorowanym); w 2 badaniach porównywano stosowanie antybiotyków wziewnych przez różny okres czasu; w 2 badaniach porównywano tobramycynę wziewną z antybiotykami doustnymi lub z niestosowaniem antybiotyków doustnych, w zależności od sposobu wykrycia zakażenia; w 2 badaniach porównywano łączne stosowanie antybiotyków wziewnych i doustnych ze stosowaniem antybiotyków wziewnych i placebo; w 1 badaniu porównywano 2 różne antybiotyki wziewne przyjmowane razem z antybiotykiem doustnym; a w 1 badaniu porównywano antybiotyki dożylne z antybiotykami doustnymi.
W większości badań wykazano, jak dobrze terapie pozbyły się P. aeruginosa , a także jak wpłynęły na czynność płuc, inne zarazki, pogorszenie zaostrzeń i skutki uboczne.
Najważniejsze wyniki
W 3 małych badaniach (z udziałem 89 osób) dotyczących leczenia wczesnego zakażenia wykazano, że po 1 miesiącu antybiotyki wziewne były lepsze niż niestosowanie leczenia i usunęły P. aeruginosa u większości osób, ale nasze zaufanie do danych naukowych jest małe.
Prawdopodobnie nie ma dużej różnicy między innymi metodami leczenia pod względem skuteczności usuwania P. aeruginosa z płuc, chociaż stwierdziliśmy, że antybiotyki wziewne, same lub w połączeniu z antybiotykami doustnymi, były lepsze niż niestosownanie leczenia w przypadku wczesnego zakażenia Pseudomonas aeruginosa . Badanie dotyczące stosowania ceftazydymu dożylnie łącznie z tobramycyną, w porównaniu z cyprofloksacyną doustnie, również wykazało, że żadna z metod nie była lepsza w pozbywaniu się P. aeruginosa, ale jesteśmy bardziej pewni wyników i oznacza to, że leczenie doustnymi antybiotykami może być równie skuteczne.
Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?
Niektóre badania przeprowadzono nawet 30 lat temu, a ich wyniki mogą nie mieć zastosowania dzisiaj. Niektóre badania obejmowały niewielką liczbę osób. Większość badań trwała dość krótko, więc nie mogliśmy wykazać, czy leczenie sprawiło, że chorzy na CF czuli się lepiej lub żyli dłużej. Biorąc pod uwagę rodzaj leczenia stosowany w większości badań, uczestnicy mogli łatwo zgadnąć, jakiemu leczeniu zostali poddani, co mogło wpływać na niektóre wyniki. 2 badania zostały wsparte przez przemysł farmaceutyczny. Konieczne są dalsze badania, aby sprawdzić, czy całkowite usunięcie zakażenia poprawia samopoczucie i jakość życia chorych na CF oraz ustalić, która kombinacja antybiotyków jest najlepsza w usuwaniu P. aeruginosa .
Ogólnie rzecz biorąc, nasze zaufanie do danych naukowych było umiarkowane lub bardzo małe, więc dalsze badania prawdopodobnie zmienią nasze zaufanie do wyników. Jednak mamy większe zaufanie do niedawno opublikowanego badania, co oznacza, że możemy być pewni jego wyników.
Na ile aktualne są przedstawione dane naukowe?
Przedstawione przez nas badania są najnowszymi, jakie udało nam się znaleźć. Ostatnie przeszukanie literatury przeprowadzono w kwietniu 2022 r.
Tłumaczenie: Anna Witkowska; Redakcja: Karolina Moćko